Rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin là thói quen khá phổ biến ở nhiều người dùng đồng hồ quartz, đặc biệt khi không đeo trong thời gian dài. Nhiều người cho rằng chỉ cần kéo núm chỉnh giờ ra, kim giây ngừng chạy thì pin sẽ không bị hao. Tuy nhiên, thói quen này không phải lúc nào cũng đúng và nếu thực hiện sai cách, đồng hồ có thể gặp những rủi ro không đáng có. Gia Cát Watch sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ chế hoạt động, lợi ích giới hạn và những nguy cơ cần tránh khi rút núm đồng hồ.
Rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin hoạt động như thế nào?
Với đồng hồ quartz, năng lượng vận hành đến từ pin đồng hồ. Khi pin cấp điện cho mạch điện tử, bộ dao động thạch anh và motor bước sẽ phối hợp để điều khiển kim chuyển động đều đặn. Khi bạn kéo núm chỉnh giờ ra, nhiều mẫu đồng hồ sẽ kích hoạt cơ chế “hack second”, khiến kim giây dừng lại để hỗ trợ chỉnh giờ chính xác hơn.
Chính vì kim giây dừng, nhiều người nghĩ rằng bộ máy đã ngừng hoạt động hoàn toàn. Trên thực tế, điều này còn tùy thuộc vào thiết kế của từng bộ máy quartz. Một số máy có thể giảm tiêu thụ năng lượng đáng kể, nhưng không phải tất cả linh kiện điện tử bên trong đều được ngắt hoàn toàn. Vì vậy, rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin chỉ nên được hiểu là một cách giảm hao pin trong một số trường hợp, không phải giải pháp bảo quản đồng hồ lâu dài tuyệt đối.
Không phải đồng hồ nào cũng tiết kiệm pin giống nhau
Mỗi thương hiệu và mỗi dòng máy quartz có cấu trúc khác nhau. Có mẫu khi rút núm, kim ngừng chạy nhưng mạch vẫn tiêu thụ một lượng điện nhỏ. Có mẫu được thiết kế chế độ tiết kiệm năng lượng tốt hơn, giúp pin lâu hết hơn khi không sử dụng. Cũng có những dòng đồng hồ không khuyến khích người dùng kéo núm trong thời gian dài vì điều này ảnh hưởng đến độ kín của vỏ.
Điểm quan trọng là người dùng không nên áp dụng một thói quen cho mọi loại đồng hồ. Một chiếc đồng hồ thời trang phổ thông, đồng hồ pin Nhật, đồng hồ Thụy Sĩ quartz hoặc đồng hồ có lịch ngày đều có thể phản ứng khác nhau khi núm bị kéo ra lâu ngày.
Vì sao nhiều người có thói quen rút núm đồng hồ?
Thói quen này thường xuất phát từ trải nghiệm thực tế. Khi mua đồng hồ mới, nhiều sản phẩm được nhà sản xuất hoặc cửa hàng chèn miếng nhựa nhỏ ở núm để kim không chạy trước khi giao đến khách. Từ đó, người dùng cho rằng việc kéo núm ra khi không đeo là cách bảo quản đúng.
Thực tế, miếng chặn núm thường phục vụ mục đích vận chuyển, trưng bày hoặc lưu kho ngắn hạn. Nó giúp hạn chế việc đồng hồ chạy trước khi đến tay khách hàng. Tuy nhiên, điều kiện lưu kho chuyên nghiệp khác với việc người dùng tự rút núm đồng hồ rồi cất trong tủ nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Dừng kim không có nghĩa là bảo vệ toàn bộ bộ máy
Khi kim dừng, bạn có cảm giác đồng hồ đang được “nghỉ”. Nhưng đồng hồ không chỉ có kim và pin. Bên trong còn có gioăng chống nước, trục núm, ống núm, mạch điện, lịch ngày và các chi tiết cơ khí nhỏ liên quan đến cơ chế chỉnh giờ. Nếu núm bị kéo ra quá lâu, vị trí tiếp xúc giữa núm và vỏ có thể trở nên nhạy cảm hơn với bụi, hơi ẩm hoặc va chạm.
Đặc biệt với khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam, việc cất đồng hồ trong môi trường không ổn định có thể làm tăng nguy cơ hơi nước xâm nhập. Một chiếc đồng hồ pin vốn đang hoạt động bình thường có thể phát sinh lỗi chỉ vì núm bị kéo ra trong thời gian dài và không được bảo quản đúng cách.
Những rủi ro khi rút núm đồng hồ trong thời gian dài
Rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin không hẳn là sai, nhưng nếu biến nó thành thói quen thường xuyên, bạn cần cân nhắc kỹ. Một số rủi ro không xuất hiện ngay mà tích tụ dần theo thời gian, đến khi đồng hồ chạy sai, vào nước hoặc kẹt núm mới dễ nhận ra.
Làm giảm khả năng chống nước của đồng hồ
Núm đồng hồ là một trong những vị trí quan trọng liên quan đến khả năng chống nước. Khi núm được đóng đúng vị trí, gioăng cao su bên trong sẽ hỗ trợ ngăn bụi và hơi ẩm đi vào bộ máy. Nếu núm bị kéo ra, lớp bảo vệ này không còn ở trạng thái tối ưu.
Ngay cả với đồng hồ có thông số chống nước, việc rút núm khi cất giữ vẫn có thể tạo khe hở nhỏ. Nếu đồng hồ đặt gần nơi ẩm, trong ngăn kéo có túi hút ẩm đã hết tác dụng, hoặc môi trường thay đổi nhiệt độ liên tục, hơi nước có thể xâm nhập và gây mờ kính, oxy hóa linh kiện hoặc chập mạch.
Tăng nguy cơ cong, lỏng hoặc gãy trục núm
Khi núm đang ở trạng thái kéo ra, phần trục núm chịu lực nhiều hơn so với trạng thái đóng. Chỉ cần đồng hồ bị va nhẹ, bị đè trong hộp hoặc vô tình mắc vào vật khác, trục núm có thể bị cong, lệch hoặc lỏng.
Với những mẫu đồng hồ đã dùng lâu năm, gioăng và ống núm có thể không còn đàn hồi tốt. Việc kéo núm ra vào thường xuyên khiến cụm núm nhanh mòn hơn. Khi đó, đồng hồ có thể gặp tình trạng khó chỉnh giờ, núm không ăn khớp, lịch nhảy sai hoặc không đóng kín như ban đầu.
Có thể khiến lịch ngày sai hoặc kẹt cơ chế lịch
Nhiều mẫu đồng hồ quartz có lịch ngày, lịch thứ hoặc lịch kép. Khi rút núm và cất trong thời gian dài, đồng hồ dừng lại tại một thời điểm cố định. Nếu sau đó người dùng chỉnh lại giờ không đúng thao tác, đặc biệt trong khung giờ lịch đang chuyển, cơ chế lịch có thể bị kẹt hoặc nhảy sai.
Đây là lỗi khá thường gặp ở người dùng đồng hồ pin có lịch. Việc tiết kiệm một phần dung lượng pin đôi khi không đáng so với chi phí kiểm tra, chỉnh lại lịch hoặc sửa bộ máy nếu thao tác sai nhiều lần.
Khi nào có thể rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin?
Không nên hiểu rằng tuyệt đối không được rút núm. Trong một số trường hợp ngắn hạn, bạn có thể kéo núm ra nếu biết rõ đồng hồ của mình phù hợp và môi trường bảo quản đủ an toàn. Ví dụ, khi không dùng đồng hồ vài ngày hoặc vài tuần, cất trong hộp khô ráo, tránh bụi và tránh va đập, việc rút núm có thể giúp giảm hao pin phần nào.
Tuy nhiên, với thời gian dài hơn, nhất là vài tháng trở lên, bạn nên cân nhắc phương án an toàn hơn. Nếu đồng hồ sắp hết pin, có dấu hiệu kim giây nhảy bất thường hoặc chạy chậm, tốt nhất nên thay pin đồng hồ tại nơi uy tín thay vì cố kéo dài bằng cách rút núm.
Cần đóng núm đúng cách trước khi đeo lại
Nếu đã rút núm, trước khi sử dụng lại bạn cần đẩy núm về đúng vị trí, chỉnh giờ cẩn thận và kiểm tra kim chạy ổn định. Với đồng hồ có núm ren, cần vặn chặt đúng chiều để đảm bảo độ kín. Không nên chỉnh lịch trong khoảng thời gian nhạy cảm, thường là buổi tối đến rạng sáng, vì đây là lúc nhiều bộ máy đang thực hiện quá trình chuyển lịch.
Nếu thấy núm lỏng, khó kéo, khó đóng hoặc đồng hồ có hơi nước dưới mặt kính, không nên tiếp tục sử dụng như bình thường. Lúc này, đồng hồ cần được kỹ thuật viên kiểm tra để tránh hư hại sâu hơn cho mạch điện và bộ máy.
Cách bảo quản đồng hồ quartz đúng hơn
Thay vì chỉ dựa vào mẹo rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin, người dùng nên chú trọng cách bảo quản tổng thể. Đồng hồ quartz nên được đặt ở nơi khô ráo, thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp, tránh khu vực có độ ẩm cao và tránh gần thiết bị có từ trường mạnh.
Nếu không dùng trong thời gian dài, bạn có thể cất đồng hồ trong hộp riêng, thêm gói hút ẩm còn hiệu lực và kiểm tra định kỳ. Với đồng hồ giá trị cao hoặc đồng hồ có khả năng chống nước, nên kiểm tra gioăng chống nước sau một thời gian sử dụng, đặc biệt sau mỗi lần thay pin. Việc thay pin đúng kỹ thuật, vệ sinh tiếp điểm và đóng nắp chuẩn sẽ an toàn hơn nhiều so với để pin cạn quá lâu trong máy.
Đừng để pin cạn trong đồng hồ quá lâu
Một rủi ro khác ít người để ý là pin cạn có thể chảy nước hoặc rò hóa chất nếu để quá lâu trong đồng hồ. Khi đó, mạch điện tử, tiếp điểm và khoang pin có thể bị ăn mòn. Chi phí xử lý lỗi này thường cao hơn rất nhiều so với việc thay pin định kỳ.
Vì vậy, nếu đồng hồ ngừng chạy, bạn nên mang đi kiểm tra sớm. Gia Cát Watch thường khuyến nghị người dùng không nên để đồng hồ pin chết trong tủ quá lâu, nhất là với các mẫu đồng hồ có giá trị kỷ niệm hoặc giá trị sưu tầm.
Rút núm đồng hồ để tiết kiệm pin có thể hữu ích trong một số tình huống ngắn hạn, nhưng không nên xem là cách bảo quản tối ưu cho mọi chiếc đồng hồ. Để đồng hồ quartz hoạt động ổn định, bền đẹp và hạn chế rủi ro vào nước, người dùng nên bảo quản đúng môi trường, thay pin đúng thời điểm và kiểm tra núm, gioăng khi cần thiết.
Nếu có bất cứ thắc mắc gì, bạn vui lòng inbox ngay cho chúng tôi qua Fanpge: Sửa chữa đồng hồ Đà Nẵng – Gia Cát để được hỗ trợ tư vấn miễn phí ngay nhé.
📧 Email phản hồi thông tin khách hàng: giacatwatch@gmail.com
Gia Cát Watch – Trung tâm sửa đồng hồ Đà Nẵng